Πώς το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αφορά και άνδρες – Ο καθηγητής Γεώργιος Χρούσος εξηγεί
Το πολυενδοκρινικό μεταβολικό ωοθηκικό σύνδρομο δεν αφορά μόνο τις γυναίκες, αλλά συνδέεται με αντίσταση στην ινσουλίνη, μεταβολικό κίνδυνο και καρδιαγγειακή υγεία σε ολόκληρη την οικογένεια
Η σύγχρονη ιατρική συχνά σκοντάφτει όχι στην έλλειψη γνώσης, αλλά στη δύναμη των λέξεων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το συχνότατο στη χώρα μας «σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών» (polycystic ovarian syndrome, PCOS), που, παρά την παραδοσιακή ονομασία του, αποδεικνύεται ότι δεν είναι απλά μια αυστηρά γυναικολογική διαταραχή.
Είναι στην πραγματικότητα μια συστηματική μεταβολική και νευροενδοκρινική νόσος που υπερβαίνει τα όρια του φύλου και αφορά ολόκληρες οικογένειες. Πρόσφατα μετονομάστηκε σε «πολυενδοκρινικό μεταβολικό ωοθηκικό σύνδρομο» (polyendocrine metabolic ovarian syndrome, PMOS), που προφανώς αναμένεται να έχει ενδοκρινικές και μεταβολικές εκδηλώσεις και σε άνδρες.
Για σχεδόν έναν αιώνα, το PΜOS περιγραφόταν ως μια «ιδιορρυθμία» των ωοθηκών: κύστεις, διαταραχές κύκλου, υπογονιμότητα. Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι αυτή η περιγραφή αγγίζει μόνο την επιφάνεια. Στον πυρήνα του συνδρόμου βρίσκεται μια γενετικά και ίσως, επιπρόσθετα, επιγενετικά καθοριζόμενη αντίσταση στην ινσουλίνη, συνοδευόμενη από υπερανδρογοναιμία και δυσλιπιδαιμία. Πρόκειται για μια διαταραχή που εμπλέκει τον εγκέφαλο, το ήπαρ, τον λιπώδη ιστό, το δέρμα και το καρδιαγγειακό σύστημα —ένα πραγματικά εκτεταμένο δίκτυο δυσρρύθμισης.
Αν όντως αυτός είναι ο βιολογικός πυρήνας της νόσου, τότε γιατί να περιορίζεται μόνο στις γυναίκες; Η απάντηση είναι απλή – δεν περιορίζεται. Μελέτες που εξετάζουν οικογένειες γυναικών με PΜOS αποκαλύπτουν ένα εντυπωσιακό μοτίβο: αδέλφια και πατέρες παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά αντίστασης στην ινσουλίνη, διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη και αθηρογόνο λιπιδαιμικό προφίλ, ακόμη και ανεξάρτητα από την παχυσαρκία. Με άλλα λόγια, μοιράζονται την ίδια καρδιομεταβολική «υπογραφή» της νόσου.
