Stress Expert George Chrousos on How to Live Well and Be Happy

This eminent physician and scholar advocates the pursuit of eudaimonia, a state of happiness founded on self-control, reflection and generosity of spirit.

Οnce, as a small child growing up in Patra, George Chrousos came very close to dying and was saved by the family doctor who made a house call to treat him. It was the late 1950s and, playing with some boys in the neighborhood, he had suffered a bad cut on his face from an old German bayonet. Infection set in and, if he hadn’t been treated promptly with penicillin, a drug newly introduced to Greece, he might well not be alive today. He tells me this as we talk almost six decades later at Aghia Sofia Children’s Hospital in Athens, Greece’s biggest university hospital pediatric clinic, which he headed until just a few months ago.

George Chrousos is a professor of pediatrics and endocrinology, and has held the UNESCO Chair for Adolescent Medicine since 2010. Before returning to Greece in 2001, he was the director of the Pediatric and Reproductive Endocrinology Branch of the Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) in Bethesda, Maryland, and a professor of pediatrics, physiology and biophysics at Georgetown University, Washington, DC.

He has received worldwide recognition for his research on the physiological and molecular mechanisms of stress, and on the diseases of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis (HPA). According to both the Institute of Scientific Information and Google Scholar, which measure the number of searches for scientific articles and publications, he is the most cited clinical pediatrician or endocrinologist in the world and is listed among the 100 most-cited scientists worldwide.

After so many years of international recognition in the field of science, and having now permanently returned to Greece, do you feel that your Greek background played a role in your successful career path?

I consider myself as a Greek citizen of the world, and the US as my scientific homeland. As a Greek, I have always had a keen passion for philosophy and history, and I relate everything I read to medicine. When I began to focus on stress, I wanted to study its history in other, older societies at the same time. In 2011, I was appointed to the Kluge Chair in Technology and Society at the Library of Congress in Washington, where I discovered and collected a vast bibliography on the subject.

I discovered that the need to find a cure for stress has been very prominent since the beginning of the history of humankind. In the ancient Greek and Roman world, three philosophical currents for stress management were developed, by the Stoics, the Sceptics and the Epicureans, who even went as far as to speak about a “cure for the soul.” The psychotherapy we use today for cases of stress, anxiety or depression is called cognitive-behavioral therapy, and it has its roots in the philosophical schools of ancient Greece.

What are the findings of your research regarding stress management?

Exercise, a diet of high nutritional value, a regular daily routine, and good sleep are among the sine qua non. It’s far easier to enjoy a good psychological state if you’ve slept well! Beyond this, studies have shown that stress can be managed more effectively by those who have a more philosophical outlook on life. Do you know who lives more than 100 years? Those who can control their baser instincts and regulate their emotions. In the past few years, we’ve studied more than 450 centenarians in the Attica region.

On average, they were never overweight, hadn’t suffered bouts of clinical depression, ate a healthy diet and led lives of impressive regularity. Several of them had seen their children predecease them. Yet they’d say stoically, “What can you do? It was God’s will to take them.” Human beings are the only creatures to have developed a formidably complex prefrontal cortex, which can exert control over instincts, impulses and emotions, stimulate hope and assist in the attainment of a sense of well-being, of a lasting state of happiness.

Can someone train their brain to feel better?

Of course. As human beings, we can harness the systems of our brain that control stress and the emotions by means of philosophy, psychotherapy, meditation or prayer. All religions, irrespective of how dissimilar they may seem, inherently contain the necessary “ingredients” conducive to a better and happier life. Isn’t Buddhism a way of managing stress? Isn’t meditation and prayer the monks’ way of doing the same? Doesn’t Sufist mysticism claim to do the same for Muslims?

We could become a hub for the study and teaching of wellbeing, more specifically of eudaimonia, a Greek word, both in its original sense as defined by Aristotle, and in its current usage in modern English.

Have you arrived at a conclusion as to what constitutes happiness?

Aristotle said that in order to be happy, one must be good. Plato and Epicurus used to say that happiness (eudaimonia) could only be achieved by following a path of virtue and wisdom. One must have attained a certain maturity, gained a certain amount of experience and wisdom, and have the ability to regulate one’s emotive side and one’s instincts. You need to feel a sense of contentment that in your life you’ve tried your best to give to those around you. I personally believe that Epicurus had reached the highest point of human wisdom. Nietzsche used to say that we haven’t progressed a single step beyond Epicurus.

The link between mind and body and its effect on health is being studied at medical institutions everywhere. Does Greece have something to contribute to the world community today as regards this issue?

Greece can and does still contribute quite a lot. First of all, Greece carries out and often generates more scientific research than what would normally correspond to its population. One of the new postgraduate programs that we have introduced revolves around the science of stress and the promotion of health through a knowledge of the basic principles of biology. I’m surprised that there isn’t a comparable postgraduate module anywhere else in the world, and I’m currently in discussion with the University of Oxford regarding the possibility of setting up a similar program there.

Greece was and still is a beacon of philosophy and well-being. We could become a hub for the study and teaching of wellbeing, more specifically of eudaimonia, both in its original sense as defined by Aristotle, and in its current usage in modern English. We possess the right climate, conditions and environment, the necessary human resources, and a spectacular quotient of history. As Epicurus used to argue, we only get to live once. He entreated us to enjoy this one time. And by enjoyment, he did not mean food or sex, especially given how frugal he was in his own lifestyle – he only ate bread and olives, and, very occasionally, cheese. It is perfectly clear that he meant the kind of eudaimonia, the kind of happiness and pleasure, that can be achieved by developing good habits and by following the path of a virtuous life. True happiness comes from the meaning that life can hold for each of us, a meaning that we must each seek for ourselves.

How does one discover the meaning of one’s life?

It requires a lot of searching and self-reflection. We each have our own, different meaning. Yet we all have the responsibility to seek our life’s true meaning. And, of course, the act of giving to others is in itself the very meaning of life. A doctor has no need for any other kind of meaning in life, in my view, except for the substantial contribution to his fellow human beings that he can make through his profession. Bertrand Russell used to say that scientists and artists were the happiest people. Why? Because the pursuit of truth and the practice of the arts are by themselves contributions to our fellow human beings.

Have you yourself discovered the meaning of life?

Yes, I’ve found the meaning of my own life. I like to study and investigate the evolution and development of human beings, and to use this knowledge in order to help my fellow men.

Why did you decide to return to Greece after such a long and successful professional career and a comfortable private life in the US?

I like Greece and I’m Greek. The world here is vibrant. There’s a certain polymorphy and diversity, a distinct sense of humor and a feeling of solidarity. I do, of course, go back to the US often, not only to carry out scientific research and to teach, but also because two of my daughters and my grandchildren live there.

As a scientist, which factor do you think played the most significant role in your own development? Heredity or the environment in which you grew up?

I do believe that heredity was good in my case. But I also had an exceptional mother, who gave me her attention from very early on. She taught me how to read and write when I was three years old, and she inspired in me a love for books and knowledge. I read constantly and continue to learn even today.

Plato used to say that the virtues of education should be cultivated in children first of all. We know today that our brains begin to develop synapses, that is to say nerve circuits, very rapidly during the last three months of pregnancy, a process that reaches its peak at around the time of a child’s second year of life; that children have an already developed “moral intelligence” at four; and that most of the higher functions of the brain have been fully developed by the age of five. The conclusion is that if we wish to influence our society towards a more positive state of things, we need to start from a very early stage. Besides, there are socioeconomic studies that prove that a healthy pregnancy and a good early years education yield more benefits to society than school and post-secondary education.

Κορυφαίοι επιστήμονες στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης: Χρούσος, Χανιώτης, Κουβελιώτου, Δουκίδης

Κορυφαίοι επιστήμονες διεθνούς εμβέλειας θα στελεχώσουν το Ανώτατο Συμβούλιο της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, ύστερα από την επιλογή της επιτροπής αξιολόγησης των υποψηφίων.

Τα τέσσερα μέλη που μαζί με τον Πρόεδρο κ. Περικλή Μήτκα θα αποτελέσουν το πενταμελές Ανώτατο Συμβούλιο της νέας Αρχής επελέγησαν από ανεξάρτητη επιτροπή μεταξύ 50 υποψηφιοτήτων από Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Πρώτος στην κατάταξη, ο ομότιμος καθηγητής Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γεώργιος Χρούσος, με σημαντική παρουσία στο διεθνές στερέωμα της Ιατρικής επιστήμης. Ο αριθμός και η ποιότητα των εργασιών του με h-index 151, σύμφωνα με το Web of Science, τον φέρνει στην κορυφή των Ελλήνων επιστημόνων και μεταξύ των 100 κορυφαίων στον κόσμο σε οποιαδήποτε ειδικότητα. Ο μόνος γιατρός στην Ελλάδα που είναι εκλεγμένο μέλος της Αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Ιατρικής, είναι κάτοχος περίπου 66 διεθνών και εθνικών βραβείων και διακρίσεων.

Δεύτερος, o καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών (Institute for Advanced Study) του Princeton των ΗΠΑ, Άγγελος Χανιώτης. Έχει διδάξει ως καθηγητής σε πολλά γνωστά πανεπιστήμια όπως, της Χαϊδελβέργης, Νέας Υόρκης, Οξφόρδης, École Pratique des Hautes Études στο Παρίσι, Northeast Normal University, Changchun της Κίνας, ενώ έχει δημοσιευμένο έργο με 264 άρθρα, 15 Λεξικά, 27 βιβλία και άλλα. Είναι αντεπιστέλλον μέλος των Ακαδημιών Αθηνών, Χαϊδελβέργης και Φινλανδίας.

Τρίτη στην κατάταξη, η καθηγήτρια και διευθύντρια του Ινστιτούτου Επιστημών Αστρονομίας, Φυσικής και Στατιστικής του Πανεπιστημίου George Washington στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ, Χρύσα Κουβελιώτου, μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, με εξαίρετη διεθνή παρουσία ως ερευνήτρια αστροφυσικής σε διάφορες επιστημονικές/ διοικητικές θέσεις σε κέντρα ερευνών της ΝΑΣΑ. Το συγγραφικό της έργο είναι εξαιρετικά πλούσιο και περιλαμβάνει πάνω από 650 εργασίες σε περιοδικά με κριτές και βιβλία και h-index 87, σύμφωνα με το Web of Science.

Τέταρτος ο καθηγητής στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργος Δουκίδης, με σπουδές στο London School of Economics, συγκαταλέγεται στους πρωτοπόρους του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα και την Ευρώπη, με πάνω από 140 εργασίες, 16 βιβλία, 4890 αναφορές, με πλούσια διοικητική εμπειρία ως πρώην μέλος Συμβουλίου Ιδρύματος, επιστημονικά υπεύθυνος του Κέντρου Στήριξης Επιχειρηματικότητας ΟΠΑ και εμπειρία σε διεθνείς πιστοποιήσεις ως μέλος του Association of MBAs (AMBA).

Η απόφαση του προέδρου της ΕΘΑΑΕ, κ. Περικλή Μήτκα, μετά και από την συναίνεση του συνόλου των πρυτάνεων των ΑΕΙ της χώρας, έχει αποσταλεί για δημοσίευση. Ο κ. Μήτκας τόνισε ότι «η επιτροπή επιλογής αποτελούμενη από επιστήμονες διεθνούς κύρους, έφερε σε πέρας μια πολύ απαιτητική διαδικασία επιλογής, καθώς είχε να αξιολογήσει 50 πλούσια βιογραφικά, φθάνοντας σε ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα. Οι αρμοδιότητες του Ανώτατου Συμβουλίου είναι εκείνες που προσδιορίζουν και την απαίτηση για υψηλής ποιότητας στελέχωσή του όπως είναι, η διατύπωση γνώμης της ΕΘΑΑΕ για την εθνική στρατηγική της Ανώτατης Εκπαίδευσης, οι τεκμηριωμένες προτάσεις προς τον Υπουργό για χρηματοδότηση των ΑΕΙ, προτάσεις για τη διαμόρφωση του ακαδημαϊκού χάρτη αλλά και για τον τρόπο επίτευξης υψηλής ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Η σύνθεση του Ανώτατου Συμβουλίου πιστεύω ότι εγγυάται την επιτυχία του έργου του».

Από την πλευρά της, η υπουργός Παιδείας κ. Νίκη Κεραμέως δήλωσε ιδιαίτερα ικανοποιημένη από το αποτέλεσμα της διαδικασίας επιλογής, τονίζοντας ότι με τον τρόπο αυτόν δικαιώνεται και η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την αναμόρφωση και την αναβάθμιση του θεσμού της ΕΘΑΑΕ, αλλά και ότι διατηρεί επιπλέον υψηλές προσδοκίες για την επίτευξη των στόχων της ενίσχυσης της υψηλής ποιότητας και διεθνούς εμβέλειας ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας.




Ο Δρ Γεώργιος Χρούσος μιλάει για το στρες αποχωρισμού νηπίων από γονείς για το σχολείο

Τα σχολεία άνοιξαν. Για κάποια νήπια είναι η πρώτη φορά που αποχωρίζονται τους γονείς τους. Μάλιστα, ορισμένα ίσως βιώσουν επώδυνα την εμπειρία αυτή – με κλάμα ή ακόμη και με άρνηση για το σχολείο.

Προκειμένου να κατανοηθεί βαθύτερα το φαινόμενο αυτό, απευθυνθήκαμε στον διεθνώς αναγνωρισμένο κλινικό ερευνητή -μεταξύ άλλων- στους μηχανισμούς του στρες, τον Ελληνοαμερικανό καθηγητή Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιο Χρούσο.

Ο κ. Χρούσος είναι επίσης, επικεφαλής της έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής, καθηγητής Παιδιατρικής, Φυσιολογίας και Βιοφυσικής του Πανεπιστημίου Τζωρτζτάουν και συγγραφέας 900 και πλέον πρωτότυπων επιστημονικών έργων.

Το επιστημονικό του έργο έχει αναφερθεί 145.000 και πλέον φορές. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα «International Scientific Information» (ISI), είναι μεταξύ των 250 κορυφαίων επιστημόνων στην Κλινική Ιατρική, Βιολογία, Βιοχημεία και κορυφαίος κλινικός παιδίατρος και ενδοκρινολόγος παγκοσμίως. Το έργο του κ. Χρούσου, διατίθενται στην επίσημη ιστοσελίδα του:

Κατ’ αρχήν, κύριε καθηγητά, ποιος είναι ο σωστός όρος, «άγχος» ή «στρες» αποχωρισμού;

«Ο όρος αφορά ένα δυσάρεστο συναίσθημα που μπορεί να έχει ένα νήπιο ή και μεγαλύτερο παιδί τις πρώτες φορές που αποχωρίζεται τους γονείς του και κυρίως, του ατόμου που το φροντίζει από τη βρεφική ηλικία, που συνήθως είναι η μητέρα του. Το στρες είναι φυσιολογικό και μέχρι ενός ορίου αποδεκτό, αλλά και ζητούμενο. Αντιθέτως, το άγχος είναι το παθολογικό συναίσθημα που έχουμε όταν το στρες μας ξεπεράσει τα φυσιολογικά όρια και αντί για ωφέλιμο γίνεται βλαβερό!

Η γνώμη μου είναι ότι ο σωστός όρος είναι το «στρες του αποχωρισμού», δεδομένου ότι στην πλειοψηφία είναι μια φυσιολογική αντίδραση, χωρίς αρνητικές δράσεις για το παιδί. Το παιδί, στα πρώτα στάδια της ζωής του, είναι τελείως εξαρτημένο από τη μητέρα του ή όποιον άλλο το φροντίζει. Συνηθίζουμε να λέμε πως στον πρώτο χρόνο της ζωής, το παιδί αποτελεί συγκύτιο με τη μητέρα του, ενώ η εξάρτηση σταδιακά ελαττώνεται όπως το παιδί ωριμάζει.

Αυτός ο πρώτος δεσμός είναι και η απαρχή της κοινωνικότητας του ανθρώπου, ξεκινώντας με την αγάπη του παιδιού από και προς την μητέρα του, μια σημαντική σχέση που, αν δεν διαταραχθεί, θα επεκταθεί σταδιακά με την αγάπη και εμπιστοσύνη του παιδιού στην οικογένεια, στην κοινότητα, στην πατρίδα, στην ανθρωπότητα».

Πόσο σημαντικά είναι τα πρώτα χρόνια ζωής ενός ανθρώπου για τη μετέπειτα εξέλιξη της ψυχολογίας του;

«Είναι σημαντικό να γνωρίζουν όλοι ότι ο εγκέφαλος του ανθρώπου υφίσταται σημαντικές αλλαγές στα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής. Π.χ., τα νευρωνικά κυκλώματα που αφορούν, όχι μόνο τις αισθήσεις, αλλά και το συναίσθημα, τον λόγο και τις λεγόμενες ανώτερες εκτελεστικές λειτουργίες, είναι τότε που παίρνουν μορφή. Η βλάβη του δεσμού με τη μητέρα, σε αυτά τα κρίσιμα χρόνια, επηρεάζει το πόσο ευτυχισμένος και σωστός ενήλικας θα καταλήξει να γίνει το παιδί».

Πώς βιώνει ένα νήπιο τον αποχωρισμό αυτόν για να πάει στο σχολείο;

«Τα κλασσικά συμπτώματα είναι μια έντονη δυσφορία του παιδιού για ένα παροδικό χωρισμό που του δημιουργεί καμιά φορά έντονη ανασφάλεια. Το παιδί, μη όντας ικανό να εξηγήσει το συναίσθημά του και μη μπορώντας να εκλογικεύσει το χωρισμό, συνήθως βάζει τα κλάματα, προσκολλάται στον γονέα, δείχνει πως υποφέρει».

Ποια είναι η χρονική διάρκεια του στρες του αποχωρισμού και επιτυχούς προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον;

«Σε ένα παιδί με δυνατό, σωστό δεσμό προς τον/την φροντιστή του, το στρες του αποχωρισμού είναι παροδικά ισχυρό, υποχωρεί όμως, γρήγορα και το παιδί επανέρχεται στη συνηθισμένη του συναισθηματική κατάσταση ηρεμίας. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο αποχωρισμός είναι ένα φυσιολογικό συναισθηματικό στρες που το υγιές παιδί θα το ξεπεράσει γρήγορα. Αυτό λέγεται ψυχοσωματική ανθεκτικότητα στο στρες (resilience)».

Με ποιους τρόπους μπορεί να αντιμετωπιστεί το στρες του αποχωρισμού;

«Η διαχείριση του στρες του αποχωρισμού είναι η προετοιμασία του παιδιού με λογική συζήτηση και η γνωριμία του με αυτούς που θα αναλάβουν τη φροντίδα του. Η κοινωνικοποίηση του παιδιού από ενωρίς μπορεί να είναι πολύ ωφέλιμη για την ψυχολογική του ανάπτυξη. Είμαστε ένα πολύ κοινωνικό είδος και η συμβίωση και συνεργασία μας με τους άλλους είναι πολύ βασικά συστατικά της ευτυχίας μας σε όλη μας τη ζωή».

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί το στρες του αποχωρισμού να επανεμφανιστεί;

«Αλλαγή του εξωτερικού περιβάλλοντας σίγουρα μπορεί να προκαλέσει επανεμφάνιση του άγχους αποχωρισμού. Ομως, και η αλλαγή συνθηκών στην οικογένεια και το σπίτι, ιδίως εμφάνιση ενός νέου στρεσογόνου παράγοντα, όπως ένα νέο αδελφάκι ή ένας χωρισμός, διαζύγιο ή θάνατος, μπορεί να ελαττώσει την ψυχική ανθεκτικότητα του παιδιού».

Πότε το στρες αποχωρισμού μπορεί να εξελιχθεί σε διαταραχή;

«Οταν το στρες του αποχωρισμού γίνει πραγματικό άγχος, τότε ξεκινάει η παθολογία. Η αγχώδης διαταραχή στα παιδιά μπορεί να έχει πολλά αρνητικά συνεπακόλουθα, όπως φοβίες, κρίσεις πανικού, σωματοποίηση σε πονοκέφαλο ή κοιλιακό άλγος, δυσκολίες στη μάθηση και παθολογικές συμπεριφορές. Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί και η οικογένεια θα χρειαστούν βοήθεια από ειδικούς. Το καλό είναι ότι η παραπάνω παθολογία είναι θεραπεύσιμη και οι αρνητικές επιδράσεις αναστρέψιμες».

Ο διεθνώς διακεκριμένος Ελληνοαμερικανός καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιος Χρούσος.


Της Δέσποινας Αφεντούλη

Πηγή: Εθνικός Κήρυξ


Πιστοποίηση ISO 9001

Πολιτική Απορρήτου και Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

 Άρθρο 1.- Εισαγωγή.

1.1.      Η παρούσα πολιτική ισχύει για την «Ενδοκρινολογική Μονάδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών», εφεξής καλούμενη «η Μονάδα». H Μονάδα δεσμεύεται να προστατεύει τις προσωπικές πληροφορίες που συλλέγονται όταν χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα μας και άλλες υπηρεσίες μας. Η παρούσα Πολιτική Απορρήτου καθορίζει την δέσμευση της Μονάδας να προστατεύει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αναφορικά με τη συλλογή, τη χρήση, τη μεταβίβαση και τη διατήρηση αυτών.

1.2.      Συλλογή και χρήση Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Μονάδα έχει σχεδιάσει μία τυποποιημένη φόρμα επικοινωνίας στην ιστοσελίδα της προκειμένου να διευκολύνει την επικοινωνία με κάθε ενδιαφερόμενο. Το έντυπο αυτό χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε ερωτήματα ή αιτήματα και τα κατευθύνει στο κατάλληλο εξειδικευμένο τμήμα ή επιστημονικό μας συνεργάτη. Προκειμένου να διαχειριστούμε και να ανταποκριθούμε στα ερωτήματα, τα αιτήματα και το πρόβλημά σας, μπορεί να συλλέξουμε και να αποθηκεύσουμε το πλήρες όνομά σας, το e-mail σας, τη διεύθυνσή σας, στοιχεία επικοινωνίας σας, στοιχεία ιατρικού ιστορικού σας, ιατρικές μετρήσεις που σας αφορούν (πχ ποσοστό σακχάρου στο αίμα, ομάδα αίματος, αρτηριακή πίεση, ιατρικό ιστορικό σας, ψυχολογικό προφίλ σας κλπ) και οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες μπορεί να μας έχετε διαθέσει. Αυτές οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται αυστηρά για να ανταποκριθούμε ικανοποιητικά στα ερωτήματα, τα αιτήματα και το πρόβλημά σας και δεν θα αποκαλυφθούν σε τρίτους εκτός από εκείνους που αναφέρονται στην παρούσα πολιτική ή όπου η δημοσιοποίηση αυτών επιτρέπεται ή επιβάλλεται από το νόμο ή συγκεκριμένες έκτακτες καταστάσεις και ανάγκες (πχ. ανάγκη άμεσης διακομιδής σας σε νοσοκομείο στην περίπτωση φυσικής αδυναμίας σας να συναινέσετε με την εκ μέρους μας δημοσιοποίηση των σχετικών δεδομένων). Επιπλέον, παρέχουμε τους τηλεφωνικούς αριθμούς της Μονάδας για μια πιο άμεση επικοινωνία εάν αυτό απαιτείται. Ειδικότερα, τα Δεδομένα Προσωπικού Χαρακτήρα που σας αφορούν θα χρησιμοποιηθούν από τη Μονάδα για τους ακόλουθους σκοπούς:

  • Για την αποτελεσματικότερη προσέγγιση του προβλήματός σας και την παραπομπή σας σε ειδικό επιστημονικό συνεργάτη που, είτε απασχολείται εντός της Μονάδος, είτε εκτός αυτής,
  • Για μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης της σωματικής και ψυχικής σας υγείας ούτως ώστε ο εκ μέρους της Μονάδας τρόπος προσέγγισης του προβλήματός σας να είναι ο κατά το δυνατόν αποτελεσματικότερος, προσφορότερος και καταλληλότερος,
  • Για την από μέρους μας χρήση των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα που σας αφορούν και τη δημοσιοποίησή τους σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό στην περίπτωση που δεν μπορείτε λόγω φυσικής αδυναμίας σας να συναινέσετε στη δημοσιοποίηση αυτών (πχ. σε περίπτωση άμεσης ανάγκης διακομιδής σας σε Νοσοκομείο και φυσικής αδυναμίας σας να παράσχετε τη σχετική έγκριση),
  • Για την προσέγγιση του προβλήματός σας από συνεργάτες της Μονάδας μας διαφορετικών ειδικοτήτων ούτως ώστε να υπάρξει σφαιρική αντιμετώπιση στο πρόβλημά σας,
  • Για τη συμπερίληψη των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα που σας αφορούν στο ιατρικό ιστορικό σας ούτως ώστε ο επιστημονικός συνεργάτης μας στον οποίον θα παραπεμφθείτε να έχει μια πρώτη εικόνα του προβλήματός σας,
  • Για την εκ μέρους μας χρήση των σχετικών Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα που σας αφορούν στο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης στον οποίον υπάγεσθε, εάν και εφόσον η αμοιβή της Μονάδας καλύπτεται από το συγκεκριμένο φορέα κοινωνικής ασφάλισης και έχει εγκριθεί σχετική δαπάνη,
  • Για τη χρήση των σχετικών δεδομένων εκ μέρους της Μονάδας σε ερευνητικά προγράμματα και επιστημονικές μελέτες με πλήρη σεβασμό στην ανωνυμία σας,
  • Για πληροφόρηση, προώθηση και επικοινωνία της Μονάδας και των εκ μέρους της τελευταίας παρεχόμενων υπηρεσιών καθώς και ερευνών για την εκτίμηση της ποιότητας των σχετικών υπηρεσιών που παρέχονται από τη Μονάδα, ακόμη και αυτοματοποιημένα, ενδεικτικώς και όχι περιοριστικώς αναφερομένων, τηλεφώνου, γραπτού μηνύματος sms, μηνύματος mms, φαξ, εφαρμογών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, e-mail, διαδικτύου κλπ.

Εάν τα σχετικά δεδομένα αφορούν άτομο ανήλικο, ηλικίας κάτω των δεκαέξι (16) ετών, θα σας ζητηθεί να δώσετε και το δικό σας όνομα, ενώ με την εκ μέρους σας αποδοχή του παρόντος, συνομολογείτε ελεύθερα, ρητά, ανεπιφύλακτα και ανέκκλητα ότι ασκείτε τη γονική μέριμνα για το άνωθεν ανήλικο άτομο.

1.3.      Παρέχεται ακόμα η δυνατότητα εγγραφής στο newsletter της Μονάδας, όπου συμπληρώνεται το όνομα και η ηλεκτρονική διεύθυνση του χρήστη. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον ο χρήστης επιθυμεί να άρει τη συναίνεσή του, παρέχεται η δυνατότητα απεγγραφής από το newsletter της Μονάδας μέσα από το σώμα του ηλεκτρονικού μηνύματος που λαμβάνει ο χρήστης, ενώ ταυτόχρονα διαγράφεται και η ηλεκτρονική διεύθυνσή σας από τα συστήματα της Μονάδας.

1.4.      Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ιστοσελίδα μας μπορεί να χρησιμοποιηθεί από υποψήφιους συνεργάτες, οπότε και οι υποψήφιοι συνεργάτες συναινούν με την αποδοχή του παρόντος στην από μέρους μας επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τους αφορούν.

1.5.      Για τη νόμιμη επεξεργασία των δεδομένων σας υπό τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, αναγνωρίζουμε μια νόμιμη βάση πριν την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στις παραπάνω περιπτώσεις η νόμιμη βάση για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από πλευράς μας είναι η παραχώρηση της ρητής συγκατάθεσής σας για την επεξεργασία, με την υποβολή της εκάστοτε φόρμας, μόνο σε περίπτωση που συμφωνείτε με την πολιτική αυτή. Στην περίπτωση που υποβάλετε την ως άνω φόρμα, συμφωνείτε με την στο αμέσως προηγούμενο εδάφιο πολιτική και παρέχετε ρητά, ανεπιφύλακτα και ελεύθερα τη συγκατάθεσή σας για την από μέρους μας νόμιμη επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σας αφορούν κατ’εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, η οποία αναλύεται στο υπ’αρ. 1.2. όρο του παρόντος.

1.6.      Μεταβίβαση Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Μονάδα μπορεί να μεταβιβάσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που έχουν συλλεχθεί στο βαθμό που αυτό είναι εύλογα αναγκαίο για τη διαχείριση των νόμιμων εργασιών. Τέτοιες μεταβιβάσεις θα προστατεύονται από κατάλληλα μέτρα προστασίας (π.χ. ρήτρες δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων σε υπεργολάβους, ρήτρες δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων σε τρίτους προμηθευτές, ρήτρες δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων, τα οποία είναι αναγκαία για τη νομική συμμόρφωση, ρήτρες δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων από ερευνητές-επιστημονικούς συνεργάτες κλπ.). Επιπλέον, μπορεί να μεταβιβάσουμε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα όταν τέτοιου είδους επεξεργασίες είναι αναγκαίες για την συμμόρφωση σε μια νομική υποχρέωση στην οποία είμαστε υποκείμενοι ή όταν η Μονάδα σας παραπέμψει σε άλλον επιστημονικό συνεργάτη που δεν παρέχει την εργασία του στη Μονάδα ή στην περίπτωση του προτελευταίου εδαφίου του υπ’αρ. 1.2. όρου του παρόντος.

1.7.      Διατήρηση Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η Μονάδα δεσμεύεται να μην διατηρήσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για μια περίοδο μεγαλύτερη από ό,τι είναι αναγκαίο και θα διασφαλίσουμε ότι θα τα διαγράψουμε με ασφάλεια. Για επιπλέον πληροφορίες σχετικά με την περίοδο διάτρησης και την περίοδο διαγραφής, παρακαλούμε να ανατρέξετε στην επιλογή «Επικοινωνία» της ιστοσελίδας.


Άρθρο 2.- Δικαίωμα πρόσβασης

2.1.      Η Μονάδα θεωρεί ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα οποία συλλέγονται άμεσα από τα υποκείμενα είναι ακριβή, ορθά και ολοκληρωμένα.

2.2.      Για τυχόν ανακρίβεια ή ψευδές περιεχόμενο των στο αμέσως προηγούμενο όρο Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η Μονάδα δεν φέρει ουδεμία ευθύνη, ενώ επιφυλάσσεται ρητά για κάθε αστική ή ποινική αξίωσή της που τυχόν απορρέει από το νόμο.

2.3.      Τα άτομα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα δικά τους Δεδομένα Προσωπικού Χαρακτήρα χρησιμοποιώντας την Αίτηση Άσκησης Δικαιωμάτων Υποκειμένου. Για επιπλέον πληροφορίες, παρακαλούμε να ανατρέξετε στην επιλογή «Επικοινωνία» της ιστοσελίδας.


Άρθρο 3.- Δικαίωμα Διόρθωσης και Διαγραφής

3.1.      Το υποκείμενο των δεδομένων μπορεί να απαιτήσει την επικαιροποίηση, τη διαγραφή ή την αφαίρεση οποιασδήποτε πληροφορίας διατηρείται σχετικά με αυτό, ενώ οποιοσδήποτε τρίτος ο οποίος επεξεργάζεται ή χρησιμοποιεί τα δεδομένα πρέπει επίσης να συμμορφωθεί με το αίτημα αυτό. Ένα αίτημα διαγραφής μπορεί να απορριφθεί μόνο εάν ισχύει κάποια εξαίρεση.

3.2.      Το δικαίωμα στη Διαγραφή μπορεί να ασκηθεί χρησιμοποιώντας την Αίτηση Άσκησης Δικαιωμάτων Υποκειμένου. Η Μονάδα υποχρεούται να διαγράψει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα όταν ισχύει κάποιο από τα ακόλουθα περιοριστικά αναφερόμενα κατωτέρω:

  • τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι πλέον απαραίτητα για τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή επεξεργάστηκαν,
  • το υποκείμενο των δεδομένων αποσύρει ρητά τη συναίνεσή του και δεν υπάρχει άλλη νόμιμη βάση για επεξεργασία,
  • το υποκείμενο των δεδομένων ενίσταται ρητά στην επεξεργασία που διενεργείται με βάση τα έννομα συμφέροντα του Διαχειριστή Δεδομένων και δεν υπάρχουν άλλοι υπερισχύοντες νόμιμοι λόγοι για τη επεξεργασία,
  • τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα έχουν υποβληθεί σε μη-νόμιμη επεξεργασία.

3.3.      Εάν έχει ληφθεί το αίτημα για την διαγραφή των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η ταυτοποίηση έχει επιβεβαιωθεί, το αίτημα πληροί μία από τις ανωτέρω απαιτήσεις και δεν υπάρχει νόμιμος λόγος που να αντιτίθεται στην επεξεργασία, η Μονάδα πρέπει να διαγράψει τα σχετικά δεδομένα στο σύνολό τους. Το αίτημα θα πρέπει να καταχωρηθεί στο Αρχείο Καταχώρισης Αιτημάτων των Υποκείμενων των Δεδομένων.

3.4.      Εάν η Μονάδα δεν μπορεί να διαγράψει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για τεχνικούς λόγους, θα διασφαλίσει στο υποκείμενο που τα δεδομένα αυτά αφορούν ότι:

  • δεν μπορεί ή δεν θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να δικαιολογήσει οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με ένα άτομο ή με τρόπο ο οποίος επηρεάζει το άτομο αυτό με οποιοδήποτε τρόπο,
  • δεν δίνει σε κανέναν άλλο οργανισμό, φυσικό ή νομικό πρόσωπο Ιδιωτικού ή Δημοσίου Δικαίου ή σε νομικό πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου ασκόν δημόσια εξουσία, πρόσβαση στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (ειμή μόνον εάν τούτο επιβάλλεται από το νόμο),
  • προστατεύει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα με την κατάλληλη τεχνική και οργανωτική ασφάλεια και
  • δεσμεύεται στην μόνιμη διαγραφή των πληροφοριών εάν, ή όποτε, αυτές γίνουν διαθέσιμες.


Άρθρο 4.- Δικαίωμα Περιορισμού της Επεξεργασίας

4.1.      Το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να απαιτήσει από το διαχειριστή, περιορισμό της επεξεργασίας χρησιμοποιώντας την Αίτηση Άσκησης Δικαιωμάτων Υποκειμένου.


Άρθρο 5.- Δικαίωμα Εναντίωσης

5.1.      Το υποκείμενο έχει το δικαίωμα να αντιτάσσεται, ανά πάσα στιγμή και για λόγους που σχετίζονται με την ιδιαίτερη κατάστασή του, στην επεξεργασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα που το αφορούν, χρησιμοποιώντας την Αίτηση Άσκησης Δικαιωμάτων Υποκειμένου.


Άρθρο 6.- Δικαίωμα στη Φορητότητα των Δεδομένων

6.1.      Κατόπιν αιτήματος, το υποκείμενο των δεδομένων θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να λάβει ένα αντίγραφο των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα σε δομημένη (έντυπη ή ψηφιακή) μορφή χρησιμοποιώντας την Αίτηση Άσκησης Δικαιωμάτων Υποκειμένου. Αυτά τα αιτήματα θα πρέπει να επεξεργάζονται εντός ενός (1) μηνός, δεδομένου ότι δεν υπάρχει υπερβολική επιβάρυνση και δεν διακυβεύει την ιδιωτικότητα άλλων υποκειμένων. Ένα υποκείμενο των δεδομένων μπορεί επίσης να ζητήσει τα δεδομένα του να μεταφερθούν άμεσα σε ένα άλλο σύστημα. Το αίτημα αυτό πρέπει να υλοποιείται χωρίς χρέωση.

6.2.      Εάν η Μονάδα δεν μπορεί να ανταποκριθεί πλήρως στο αίτημα αυτό εντός ενός (1) μηνός, o Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να παράσχει τις ακόλουθες πληροφορίες στο Υποκείμενο των Δεδομένων, ή στον νομικά εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό του εντός του χρονικού διαστήματος που έχει προσδιοριστεί:

  • Μια επιβεβαίωση της παραλαβής του αιτήματος,
  • Οποιαδήποτε πληροφορία έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα,
  • Λεπτομέρειες για οποιεσδήποτε πληροφορίες ή τροποποιήσεις έχουν ζητηθεί, οι οποίες δεν θα δοθούν στο υποκείμενο των δεδομένων, ο λόγος (ή οι λόγοι) για την απόρριψη, και οποιεσδήποτε διαθέσιμες διαδικασίες για την άσκηση ένστασης κατά της απόφασης,
  • Μία εκτιμώμενη ημερομηνία κατά την οποία θα παρασχεθούν οι υπόλοιπες απαντήσεις,
  • Μία εκτίμηση τυχόν δαπανών που πρέπει να καταβληθούν από το υποκείμενο των δεδομένων (π.χ. όταν το αίτημα είναι στην φύση του υπερβολικό) και
  • Το όνομα και τα στοιχεία επικοινωνίας του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων.


Άρθρο 7.- Τελικές διατάξεις.

7.1.      Με την από μέρους σας αποδοχή του συγκεκριμένου μηνύματος, αποδέχεστε ρητά, ελεύθερα, εν πλήρει επιγνώσει, ανεπιφύλακτα και συνομολογείτε, σύμφωνα με το άρθρο 6.1 στοιχείο α’ του Κανονισμού (EE) 2016/679, δηλώνοντας συγχρόνως, αφού ενημερωθήκατε σε απλή και κατανοητή γλώσσα για τα προσωπικά δεδομένα και τον τρόπο και σκοπό της επεξεργασίας τους: (α) ότι συγκατατίθεστε στην από μέρους μας συλλογή, επεξεργασία και χρήση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σας αφορούν, όπως αυτά έχουν δηλωθεί από μέρους σας και για τους ανωτέρω στο παρόν αναφερόμενους λόγους, (β) ότι γνωρίζετε το δικαίωμα πρόσβασής σας στα πιο πάνω δεδομένα σας, το δικαίωμα εναντίωσής σας στην επεξεργασία τους καθώς και ανάκλησης της συγκατάθεσής σας ανά πάσα στιγμή, (γ) ότι συνομολογείται πως η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης της οποίας το υποκείμενο των δεδομένων είστε εσείς ή για να ληφθούν μέτρα κατ’ αίτησή σας πριν από τη σύναψη σύμβασης, (δ) ότι η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντός σας, (ε) ότι εάν δίδετε δεδομένα προσώπου κάτω των δεκαέξι (16) ετών, συνομολογείται ρητά, ελεύθερα και ανεπιφύλακτα ότι εσείς ασκείτε τη γονική μέριμνα για το άτομο αυτό (ανήλικο κάτω των δεκαέξι -16- ετών), οπότε και δίδετε και το δικό σας όνομα, (στ) ότι αναγνωρίζετε ρητά πως η από μέρους σας παροχή των σχετικών Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και η εκ μέρους μας επεξεργασία αυτών είναι απαραίτητη για σκοπούς προληπτικής ή επαγγελματικής ιατρικής, ιατρικής διάγνωσης, παροχής υγειονομικής ή κοινωνικής περίθαλψης ή θεραπείας ή διαχείρισης υγειονομικών και κοινωνικών συστημάτων και υπηρεσιών βάσει του ενωσιακού δικαίου ή του δικαίου κράτους μέλους ή δυνάμει σύμβασης με επαγγελματία του τομέα της υγείας ιατρικής διάγνωσης, παροχής υγειονομικής ή κοινωνικής περίθαλψης ή θεραπείας ή διαχείρισης υγειονομικών και κοινωνικών συστημάτων και υπηρεσιών βάσει του ενωσιακού δικαίου ή του δικαίου κράτους μέλους ή δυνάμει σύμβασης με επαγγελματία του τομέα της υγείας και (ζ) ότι τα δεδομένα που δόθηκαν από εσάς είναι πλήρη, ακριβή και ανταποκρινόμενα πλήρως στην πραγματικότητα.

Σε περίπτωση ανακρίβειας των άνωθεν δεδομένων που θα εισαχθούν από εσάς στην παρούσα ιστοσελίδα, η Μονάδα δεν φέρει ουδεμία απολύτως ευθύνη και εφαρμόζεται ο υπ’αρ. 2.2. όρος του παρόντος.

7.2.      Σε περίπτωση που η Μονάδα επιλέξει να αλλάξει την παρούσα Πολιτική Απορρήτου, θα δημοσιεύσουμε τις σχετικές αλλαγές στην ιστοσελίδα μας. Όπου οι αλλαγές είναι σημαντικές, μπορεί επίσης η Μονάδα να αποστείλει e-mail ή να πληροφορήσει με κάθε πρόσφορο μέσο στους χρήστες που αφορά, με τις νέες λεπτομέρειες. Όπου απαιτείται από το νόμο, θα πάρουμε τη συγκατάθεσή σας για να κάνουμε τις αλλαγές αυτές.

7.3.      Επισημαίνεται ότι άρνηση η ανάκληση της σχετικής συναίνεσης από μέρους σας, ενδέχεται να καθιστά αδύνατη την από μέρους της Μονάδος αποτελεσματική εξυπηρέτησή σας, καθώς δεν θα είναι δυνατή η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για τους σκοπούς που αναφέρθηκαν, η δε Μονάδα στην τελευταία περίπτωση δεν φέρει ουδεμία απολύτως ευθύνη για τυχόν καθυστερήσεις στην εξυπηρέτησή σας ή παραπομπή σας σε επιστημονικό συνεργάτη άλλον από εκείνον που πραγματικά έχετε ανάγκη για την επίλυση του προβλήματός σας.