Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι τιμούσαν τη μητέρα

/in /by

Οι αρχαίοι Έλληνες τιμούσαν τη μητέρα πολλούς αιώνες πριν καθιερωθεί η σύγχρονη Γιορτή της Μητέρας στη Δύση. Η Γαία, η θεότητα της Γης και της φύσης, θεωρούνταν η πρωταρχική μητέρα όλων των όντων και λατρευόταν ως η πηγή της ζωής. Από τη Γαία γεννήθηκαν θεότητες της θάλασσας, του ουρανού και οι Τιτάνες.

Αργότερα, η λατρεία της μητέρας συνδέθηκε με τη Ρέα, κόρη της Γαίας και μητέρα των Ολύμπιων θεών. Οι αρχαίοι Έλληνες διοργάνωναν ανοιξιάτικες γιορτές προς τιμήν της Ρέας, της θεάς της γονιμότητας και της φύσης. Η Ρέα αποκαλούνταν συχνά «Μητέρα Θεών» και υπήρχαν ναοί αφιερωμένοι σε αυτήν στην Αττική, την Αρκαδία, την Κόρινθο και την Αθήνα. Κέντρο της λατρείας της θεωρούνταν η Κρήτη και ιδιαίτερα το όρος Ίδη, τόπος γέννησης του Δία σύμφωνα με τη μυθολογία.

Και οι αρχαίοι Ρωμαίοι επίσης τιμούσαν τη μητέρα μέσω της γιορτής «Ιλάρια» προς τιμήν της θεάς Κυβέλης. Στη χριστιανική Ελλάδα, η μητέρα συνδέθηκε αργότερα με την εορτή της Υπαπαντής στις 2 Φεβρουαρίου, όταν η Παναγία παρουσίασε τον Ιησού στον Ναό. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1960 οι Έλληνες άρχισαν να γιορτάζουν τη μητέρα τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, όπως συμβαίνει και στις περισσότερες δυτικές χώρες.

Η σύγχρονη Γιορτή της Μητέρας καθιερώθηκε τον 20ό αιώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γυναίκες όπως η Ann Maria Reeves Jarvis και η Julia Ward Howe οργάνωσαν συγκεντρώσεις και κινήματα που συνέδεσαν τη μητρότητα με την ειρήνη, τη φροντίδα και την κοινωνική συνοχή. Σήμερα, η ημέρα αυτή αποτελεί μια παγκόσμια ευκαιρία έκφρασης αγάπης και ευγνωμοσύνης προς τις μητέρες.

Μια αρχαία ελληνική ευχή της μητέρας προς το παιδί της συνδέεται θαυμάσια με το προηγούμενο κείμενο για τη Γιορτή της Μητέρας, διότι αποκαλύπτει ότι ο σεβασμός προς τη μητρότητα στην ελληνική παράδοση δεν ήταν μόνο θρησκευτικός ή κοινωνικός, αλλά και βαθιά γλωσσικός, πολιτισμικός και συναισθηματικός. Ως παράδειγμα παρουσιάζεται μια αρχαία ελληνική ευχή μητέρας προς τον γιο της, η οποία αποτελείται αποκλειστικά από φωνήεντα, χωρίς ούτε ένα σύμφωνο:

«ΟΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ»

που σημαίνει:

«Σαν την αυγή, παιδί μου, να είσαι πάντα!»

Η φράση αποτελείται από έξι λέξεις, δεκατέσσερα φωνήεντα και εκφράζει με ποιητικό τρόπο την τρυφερότητα, την ελπίδα και την ευχή της μητέρας για το παιδί της. Η μητέρα εύχεται ο γιος της να είναι πάντοτε φωτεινός, λαμπερός και γεμάτος ζωή όπως η αυγή. Πρόκειται για ένα μοναδικό παράδειγμα της μουσικότητας και της δύναμης της ελληνικής γλώσσας.

Αυτή η αναφορά συμπληρώνει την εικόνα: η μητέρα στην ελληνική παράδοση δεν ήταν μόνο ιερό σύμβολο της φύσης και της ζωής, αλλά και φορέας λόγου, παιδείας, στοργής και ευχής. Από τη λατρεία της «Μητέρας των Θεών» στην αρχαιότητα μέχρι την απλή αλλά συγκινητική ευχή «ΟΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ», διακρίνουμε μια αδιάσπαστη πολιτισμική συνέχεια. Η ελληνική σκέψη συνέδεσε τη μητρότητα όχι μόνο με τη βιολογική γέννηση, αλλά και με τη μετάδοση φωτός, ήθους, γλώσσας και πολιτισμού στις επόμενες γενιές.

Έτσι, η σύγχρονη Γιορτή της Μητέρας αποκτά βαθύτερο ελληνικό νόημα: δεν αποτελεί μόνο μια ημέρα ευγνωμοσύνης, αλλά και μια υπενθύμιση ότι ο ελληνικός πολιτισμός, από την αρχαιότητα έως σήμερα, αντιμετώπιζε τη μητέρα ως την πρώτη παιδαγωγό, προστάτιδα και πηγή ζωής και ανθρωπιάς.

*Γράφει ο Γεώργιος Χρούσος, Ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας ΕΚΠΑ, επικεφαλής της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

 

Εκλογή του Καθηγητή Γεωργίου Χρούσου ως Τακτικού Μέλους της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών

/in /by

Με ιδιαίτερη τιμή ανακοινώνουμε την εκλογή του διακεκριμένου Καθηγητή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Γεωργίου Χρούσου, ως τακτικού μέλους (Ordinary Member) της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (Academia Scientiarum et Artium Europaea). Ο Καθηγητής κ. Χρούσος εξελέγη στην Τάξη ΙΙ – Ιατρική (Class II – Medicine), κατόπιν πρότασης του Καθηγητή κ. Ιωάννη Ιωαννίδη, η οποία έγινε ομόφωνα δεκτή από τη Σύγκλητο της Ακαδημίας στις 23 Απριλίου 2026.

Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών, με έδρα το Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας, αποτελεί έναν από τους πλέον αναγνωρισμένους επιστημονικούς οργανισμούς παγκοσμίως. Στους κόλπους της συγκεντρώνει περίπου 1.900 κορυφαίους επιστήμονες και καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται 29 κάτοχοι βραβείου Nobel. Η αποστολή της Ακαδημίας επικεντρώνεται στην:

  • Προώθηση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ διακεκριμένων επιστημόνων, καλλιτεχνών και εκπροσώπων της διακυβέρνησης
  • Ανάλυση σημαντικών κοινωνικών προκλήσεων και στην επίλυση σύνθετων ζητημάτων για το μέλλον της Ευρώπης
  • Προαγωγή της ανεκτικότητας μέσω του ετήσιου Βραβείου Ανεκτικότητας (Tolerance Prize).

Η επίσημη τελετή υποδοχής των νέων μελών θα πραγματοποιηθεί κατά την εορταστική συνεδρία (Festive Session) της Ακαδημίας στις 5 και 6 Μαρτίου 2027 στο Σάλτσμπουργκ.
Η εκλογή αυτή αποτελεί μια σπουδαία αναγνώριση του διεθνούς κύρους και της επιστημονικής προσφοράς του Καθηγητή κ. Χρούσου, ενισχύοντας την παρουσία της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας στο υψηλότερο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Visionary Award του Human Growth Foundation στον Γεώργιο Π. Χρούσο

/in /by

O Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας George P. Chrousos τιμήθηκε με το Visionary Award του Human Growth Foundation κατά τη διάρκεια του 22ου Ετήσιου Φιλανθρωπικού Gala του Ιδρύματος, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 2 Μαΐου 2026 στο The Westin St. Francis San Francisco on Union Square.

Η Human Growth Foundation αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς οργανισμούς αφιερωμένους στην προαγωγή της υγείας, της ανάπτυξης και της ευημερίας των παιδιών με διαταραχές ανάπτυξης και ενδοκρινολογικά νοσήματα. Εδώ και δεκαετίες, το Ίδρυμα στηρίζει την έρευνα, την εκπαίδευση, την ενημέρωση των οικογενειών και την πρόσβαση των παιδιών σε υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής χιλιάδων παιδιών διεθνώς. Μέσα από τη δράση του, αναδεικνύει τη σημασία της ολιστικής προσέγγισης της ανθρώπινης ανάπτυξης, που δεν περιορίζεται μόνο στη σωματική αύξηση, αλλά περιλαμβάνει τη συναισθηματική, γνωσιακή και κοινωνική εξέλιξη του παιδιού.

Το Visionary Award απονέμεται σε προσωπικότητες με διεθνή επιστημονική και κοινωνική επιρροή, των οποίων το έργο έχει συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση της ανθρώπινης ανάπτυξης και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας. Η βράβευση του Καθηγητή Χρούσου αναγνωρίζει τη μακρόχρονη και πρωτοποριακή συνεισφορά του στην έρευνα του στρες, της νευροενδοκρινολογίας, του μεταβολισμού και της παιδιατρικής ενδοκρινολογίας, καθώς και τη διεθνή του συμβολή στη μελέτη των επιδράσεων του χρόνιου στρες στην ανάπτυξη, την ψυχική και σωματική υγεία και τη γήρανση.

Κατά την τελετή απονομής, ο Καθηγητής Chrousos υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη του παιδιού αποτελεί «τη βιολογική έκφραση της φροντίδας, της σταθερότητας και της αγάπης», επισημαίνοντας παράλληλα ότι η υγεία των παιδιών εξαρτάται όχι μόνο από βιολογικούς παράγοντες αλλά και από το κοινωνικό, εκπαιδευτικό και συναισθηματικό τους περιβάλλον. Τόνισε επίσης τη σημασία της επένδυσης στην παιδεία, την επιστήμη, τη δημόσια υγεία και τη στήριξη των νέων γενεών σε μια εποχή αυξανόμενων κοινωνικών και ψυχολογικών προκλήσεων.

Η διεθνής αυτή διάκριση αντανακλά όχι μόνο την προσωπική επιστημονική πορεία του Καθηγητή Chrousos, αλλά και τη διαχρονική συμβολή του National and Kapodistrian University of Athens στην προαγωγή της έρευνας, της αριστείας και της παγκόσμιας επιστημονικής παρουσίας της χώρας μας.